Resmi Çerçeve Belgesi

RESMİ ÇERÇEVE BELGESİ

Sürüm: 1.0
Yürürlük Tarihi: 01 / 01 / 2026
Belge Sahibi: Tarım Savunuculuğu Koordinasyon Yapısı
Belge Türü: Kurumsal Çerçeve, İlke ve İşleyiş Esasları

1. GİRİŞ VE DAYANAK

Tarım, yalnızca üretim faaliyetlerinden ibaret değildir. Gıda arz güvenliği, sağlıklı nesiller, ekonomik istikrar, kırsal kalkınma, çevresel sürdürülebilirlik ve toplumsal huzur başlıklarını doğrudan etkileyen stratejik bir sistemdir. Bu sistemin sağlıklı işlemesi, yalnızca kamu politikalarıyla değil, sahadan gelen doğrulanmış bilgi, yapıcı geri bildirim ve toplumsal farkındalık ile mümkündür.

Tarım Savunuculuğu, bu ihtiyacın sonucu olarak ortaya konmuş, çatışma üretmeyen, veri temelli ve çözüm odaklı bir savunuculuk çerçevesidir. Bu belge, Tarım Savunuculuğu faaliyetlerinin tanımını, sınırlarını, ilkelerini ve temel işleyiş omurgasını resmî olarak ortaya koyar.

2. TARIM SAVUNUCULUĞUNUN TANIMI

Tarım Savunuculuğu, tarım ve gıda sistemine ilişkin sahadan doğrulanmış gözlem, veri ve analizleri esas alarak, kamuoyu, üretici, tüketici, özel sektör ve karar vericiler arasında yapıcı, şeffaf ve ölçülebilir bir iletişim ve geri bildirim mekanizması kurmayı amaçlayan toplumsal bir kapasitedir.

Tarım Savunuculuğu,

Bir siyasi hareket değildir.
Bir protesto veya baskı aracı değildir.
Kamu otoritesini ikame eden bir yapı değildir.
Resmî denetim ve yaptırım mekanizması değildir.
Kişi ve kurumları hedef alan ifşa ve suçlama dili değildir.

Tarım Savunuculuğu,

Ortak faydayı esas alır.
Bilgiye dayalı konuşur.
Çözüm üretmeyi hedefler.
Kurumsal dili ve temsil standardını korur.
Etkisini görünürlükle değil, çıktı ve iyileşme ile değerlendirir.

3. AMAÇ

Tarım Savunuculuğu’nun temel amacı, tarım ve gıda alanında,

Toplumsal farkındalığı artırmak.
Sahadaki gerçekliği görünür kılmak.
Politika ve uygulamalara yapıcı geri besleme sağlamak.
Güven, şeffaflık ve katılım kültürünü güçlendirmek.

ve bu süreçleri kurumsal, ölçülebilir ve sürdürülebilir bir yapıda yürütmektir.

4. TEMEL İLKELER

Tarım Savunuculuğu aşağıdaki ilkelere bağlıdır.

4.1 Tarafsızlık ve etik duruş
Kişi, kurum veya yapı hedef alınmaz. Değerlendirme, sistem, uygulama ve süreçler üzerinden yürütülür. Savunuculuk dili suçlayıcı değil, iyileştirici ve çözümleyici olmak zorundadır.

4.2 Doğrulanabilirlik
Paylaşılan her bilgi, sahadan gelen veri, belge, görsel kayıt veya çoklu kaynakla desteklenir. Kanaat, yorum ve varsayım, doğrulanmış veriden açık biçimde ayrılır.

4.3 Şeffaflık
Amaç, yöntem, kapsam ve sınırlar açık biçimde tanımlıdır. Çıkar çatışması doğurabilecek durumlar beyan edilir.

4.4 Çözüm odaklılık
Sorun tespiti tek başına yeterli değildir. Her tespit, uygulanabilir çözüm önerisiyle birlikte ele alınır. Kısa vadeli, orta vadeli ve yapısal öneriler ayrıştırılır.

4.5 Kamuya saygı ve iş birliği
Kamu otoritesini ikame etmez, destekleyici ve tamamlayıcı rol üstlenir. Resmî denetim, yaptırım ve yargı süreçlerinin yerine geçmez.

5. TARIM SAVUNUCUSU TANIMI

Tarım Savunucusu, tarım ve gıda sistemine ilişkin konularda bu çerçeve belgesinde tanımlanan ilke ve standartlara bağlı kalarak hareket eden, eğitimli ve sorumluluk sahibi bireydir.

Tarım Savunucusu,

Üretici, ziraat mühendisi, akademisyen, gıda çalışanı veya bilinçli tüketici olabilir.
Yetki sınırlarını bilir ve aşmaz.
Kişisel görüş ile doğrulanmış bilgiyi ayırır.
Kurumsal dili ve etik çerçeveyi korur.
Sahadan gelen bilgiyi standart raporlama ile kayıt altına alır.

Tarım Savunuculuğu gönüllülük esasına dayanır, ancak standartlıdır, eğitim, etik uyum ve raporlama disiplinine tabidir.

6. ÇALIŞMA OMURGASI

Tarım Savunuculuğu üç ana bileşen üzerinden yürütülür.

6.1 Saha
Yerel düzeyde gözlem, tespit ve uygulama deneyimleri toplanır. Sahadan gelen girdiler standart formlar üzerinden kayıt altına alınır.

6.2 Veri ve analiz
Sahadan gelen bilginin doğrulanması, sınıflandırılması ve analiz edilmesi sağlanır. Eğilimler, tekrar eden sorun alanları ve kök nedenler belirlenir.

6.3 İletişim ve geri bildirim
Kamuoyu bilgilendirmesi, politika notları, iyi uygulama dosyaları ve raporlar aracılığıyla yapıcı geri bildirim üretilir. Amaç gündem oluşturmak değil, referans değeri taşıyan içerik üretmektir.

Bu üç bileşen birbirinden bağımsız değil, birbirini tamamlayan bir yapıdadır.

7. RAPORLAMA VE PAYLAŞIM

Tarım Savunuculuğu kapsamında üretilen içerikler aşağıdaki formatlarda hazırlanır.

Periyodik değerlendirme notları.
Tema bazlı raporlar.
İyi uygulama ve çözüm dosyaları.
Yıllık Tarım Savunuculuğu Etki Raporu.

Anlık kriz dili yerine, eğilim ve yapısal meseleler esas alınır. Kamuoyuna açık paylaşımlar, doğrulanmış bilgiye dayalı, kapsam ve sınırlılıkları belirtilmiş, kurumsal onay sürecinden geçmiş içeriklerdir.

8. RİSK YÖNETİMİ VE DÜZELTME MEKANİZMASI

Tarım Savunuculuğu sisteminin güvenilirliği, yanlış bilginin önlenmesi ve hatanın yönetilmesi ile korunur. Yanlış, eksik veya hatalı bilgi tespiti halinde,

İç inceleme yapılır.
Gerekli düzeltme açık ve görünür biçimde paylaşılır.
Süreç kayıt altına alınır.
Tekrarlayan hatalarda eğitim ve iyileştirme adımları devreye alınır.

Bu mekanizma, güvenin sürekliliği için zorunlu bir unsurdur.

9. ÖLÇÜLEBİLİRLİK VE DEĞERLENDİRME

Tarım Savunuculuğu’nun başarısı, somut göstergelerle izlenir. Çekirdek performans göstergeleri örnek olarak,

Eğitimli ve aktif savunucu sayısı.
Doğrulanmış saha raporu sayısı.
Çözüm önerisine dönüşen tespit oranı.
Paydaşlarca dikkate alınan geri bildirim ve öneri sayısı.
Sahada iyileştirilen uygulama örnekleri.
Etik uyum göstergeleri, bildirimler, kararlar, düzeltme oranları.

Görünürlük göstergeleri, erişim, beğeni, paylaşım gibi metrikler izlenebilir, ancak etki değerlendirmesinde ikincil kabul edilir.

10. SON HÜKÜM

Bu Çerçeve Belgesi, Tarım Savunuculuğu faaliyetlerinin temel referans metnidir. Belge, ihtiyaç halinde güncellenebilir, ancak temel ilkeler, tarafsızlık, doğrulanabilirlik, şeffaflık, çözüm odaklılık ve kamuya saygı ilkeleri korunur.

Tarım Savunuculuğu, bugünün sorunlarını konuşmakla yetinmez. Yarının tarım ve gıda sistemine dair ortak aklı, sahadan gelen doğrulanmış veri ve çözüm önerileriyle inşa etmeyi hedefler.